Jeszcze do niedawna wydawało się, że postęp cywilizacyjny, jaki się dokonał w pierwszej polowie II tysiąclecia p.n.e., obejmował jedynie Egipt i Mezopotamię oraz krainy położone nad brzegami Morza Śródziemnego, jak Anatolia czy Grecja. Europa Środkowa i Północna sprawiała wrażenie odległych peryferii cywilizowanego świata. Tymczasem wyniki najnowszych badań i odkryć archeologicznych we wschodniej Słowacji i południowej Polsce niezbicie dowodzą, że kontakty między północą a południem były o wiele intensywniejsze, niż dotąd zakładano. W II tysiącleciu p.n.e. egejscy kupcy zapuszczali się daleko ku północy i zachodowi, przywożąc wyroby z brązu, muszle i fajansowe koraliki. Znad Morza Bałtyckiego prowadził na południe słynny Bursztynowy Szlak, którym jantar docierał nad Morze Egejskie. Jego bryłki znaleziono nawet w Troi.